Ασφάλεια μονάδων υδατοκαλλιεργειών

Αυτόνομα Συστήματα Ελέγχου και Επιτήρησης

Οι ιχθυοκαλλιέργειες αποτελούν μια από τις πλέον επισφαλείς παραγωγικές δραστηριότητες. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι επενδύσεις αρκετών εκατοντάδων χιλιάδων ή ακόμα και εκατομμυρίων ευρώ βρίσκονται κυριολεκτικά μέσα στη θάλασσα, εκτεθειμένες σε πλήθος κινδύνων. Οι ίδιοι οι επαγγελματίες του χώρου εντοπίζουν τρεις κύριες αιτίες πρόκλησης ζημιών στις ιχθυοτροφικές μονάδες: ακραία καιρικά φαινόμενα, κακόβουλες ενέργειες τρίτων, πλημμελής-ελλιπής συντήρηση του εξοπλισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις τα προβλήματα ξεκινούν από το δυσπρόσιτο ή το ιδιόμορφο της θέσης όπου βρίσκονται οι μονάδες. Έλλειψη στοιχειωδών υπηρεσιών όπως ηλεκτροδότηση, οδική πρόσβαση και επικοινωνίες δυσχεραίνουν το έργο των στελεχών των μονάδων. Τα παραπάνω αποτελούν σημαντικά προβλήματα που σε ορισμένες περιπτώσεις κρίνουν ακόμα και τη βιωσιμότητα των μονάδων. Όμως, οι πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις και η παράλληλη μείωση του κόστους του εξοπλισμού έρχονται να δώσουν λύσεις σε αρκετές περιπτώσεις. Ήδη από το τέλος της προηγούμενης δεκαετίας άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους τέτοια συστήματα τα οποία ολοένα και περισσότερο χρησιμοποιούνται ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές.    Η συνήθης δομή ενός τέτοιου συστήματος αποτελείται από: το υποσύστημα επικοινωνιών, το υποσύστημα αυτόνομης τροφοδοσίας, το υποσύστημα μεταφοράς καταγραφής κινούμε-νης εικόνας (video) και το υποσύστημα τηλεφωνίας. Υποσύστημα επικοινωνιών. Το κρισιμότερο τμήμα κάθε εγκατάστασης είναι αυτό της επικοινωνίας. Ανάλογα με την περίπτωση αυτό μπορεί να χρησιμοποιεί το υπάρχον τηλεφωνικό δίκτυο ή κάποιο ασύρματο δίκτυο. Ασύρματα ψηφιακά δίκτυα εμβέλειας αρκετών δεκάδων χιλιομέτρων έχουν εγκατασταθεί και λειτουργούν σε ιχθυοτροφικές μονάδες εδώ και περισσότερα από επτά χρόνια. Η εγκατάσταση τέτοιων δικτύων απαιτεί την ύπαρξη οπτικής επαφής μεταξύ των συνδεδεμένων μερών, κάτι που πολλές φορές επιτυγχάνεται με τη χρήση αναμεταδοτών. Το αρχικό κόστος εγκατάστασης αποσβένεται σύντομα από τα μηδενικά πάγια έξοδα λειτουργίας και ο ιδιοκτήτης απολαμβάνει σημαντικά υψηλότερες ταχύτητες από αυτές των τηλεφωνικών γραμμών. Τα συστήματα αυτά είναι ψηφιακά, υψηλής απόδοσης και έχουν ενσωματωμένη δυνατό-τητα κρυπτογράφησης εξασφαλίζοντας το απόρρητο των επικοινωνιών. Δρομολογητές (routers) αναλαμβάνουν τη διασύνδεση με τα παρακάτω υποσυστήματα.

Εικόνα 1: Φωτογραφία μονάδας ιχθυοκαλλιέργειας. Σε κύκλους η θέση της κάμερας και δύο σημεία στα οποία η κάμερα εστιάζει.

 Υποσύστημα Κινούμενης Εικόνας (video). Οι μέχρι τώρα λύσεις των κλειστών κυκλωμάτων τηλεόρασης (CCTV) παρέχουν μειωμένη ευελιξία καθώς περιορίζονται από την ανάγκη εγκατάστασης καλωδίων. Οι σύγχρονες λύσεις περιλαμβάνουν κάμερες δικτύου ή διακομιστές  video (video servers), που μπορούν να μεταφέρουν τα δεδομένα εικόνας σε απομακρυσμένα σημεία μέσω ενός ενσύρματου ή ασύρματου δικτύου υπολογιστών, με μεγάλη ταχύτητα και αποδοτικότητα χάρις στη χρήση προηγμένων αλγόριθμων συμπίεσης κινούμενης εικόνας.

Εικόνα 2: Η κάμερα στο σημείο επιτήρησης 1

Ειδικοί μετατροπείς ψηφιοποιούν και συμπιέζουν το σήμα από μια ή περισσότερες κάμερες και μέσω των δρομολογητών και των ασύρματων ή τηλεφωνικών δικτύων η κινούμενη εικόνα μεταφέρεται στον προορισμό της και ταυτόχρονα καταγράφεται (επιτήρηση και καταγραφή).

Εικόνα 3: Οι δυνατότητες των συστημάτων επιτήρησης επιτρέπουν την παρακολούθηση της μονάδας σε πραγματικό χρόνο

Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο σε όλη την εγκατάσταση αποτελεί η επιλογή της κάμερας. Οι πιο εξελιγμένες είναι πλήρως τηλεχειριζόμενες και μπορούν να περιστραφούν 360ο οριζόντια και ±90ο κατακόρυφα καλύπτοντας ένα ολόκληρο ημισφαίριο. Σε συνδυασμό με ένα ισχυρό zoom (x30 οπτικό και x10 ψηφιακό), αυτόματη εστίαση και εξελιγμένο σύστημα ρύθμισης της ευαισθησίας οι κάμερες αυτές μπορούν να επιτηρήσουν περιοχές ακτίνας αρκετών εκατοντάδων μέτρων ακόμα και σε συνθήκες εξαιρετικά χαμηλού φωτισμού. Yποσύστημα Αυτόνομης Τροφοδοσίας. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει η ανάγκη εγκατάστασης συστημάτων σε μονάδες που δεν έχουν σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο. Η συνηθέστερη λύση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η χρήση ειδικών μετατροπέων συνεχούς τάσης σε εναλλασσόμενο (κάτι σαν UPS) από συστοιχίες συσσωρευτών και φορτιστών οι οποίοι είναι πλήρως αυτοματοποιημένοι. Οι συσκευές αυτές μπορούν να φορτίσουν γρήγορα μεγάλους συσσωρευτές τις ώρες που λειτουργεί κάποια μικρή γεννήτρια πετρελαίου και στη συνέχεια να τους εκφορτίσουν μέχρι την επαναλειτουργία της γεννήτριας. Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να επιτύχουμε αυτονομία αρκετών δεκάδων ωρών. Υποσύστημα Τηλεφωνίας. Τηλεφωνικές συσκευές μπορούν να συνδεθούν χρησιμοποιώντας την υποδομή του ψηφιακού δικτύου και κάνοντας χρήση της τεχνολογίας VoIP (Voice over IP). Σήμερα η τεχνολογία αυτή αναπτύσσεται ταχύτατα και στην περίπτωσή μας, μας επιτρέπει να εγκαταστήσουμε μια απλή τηλεφωνική σύνδεση χωρίς πάγια έξοδα. Το κόστος ενός αυτόνομου συστήματος για την επιτήρηση των παραγωγικών μονάδων είναι ιδιαίτερα χαμηλό σε σύγκριση με τα πλεονεκτήματα που προσφέρει και συνήθως υπάρχει η δυνατότητα ένταξης σε προγράμματα επιδότησης. Μεγάλη σπουδαιότητα στη απόκτηση ενός τέτοιου συστήματος έχει η εμπειρία και η τεχνογνωσία του προμηθευτή, καθώς και η ποιότητα και αξιοπιστία του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει ο ενδιαφερόμενος να μάθει για προηγούμενες εγκαταστάσεις του προμηθευτή και ακόμα καλύτερα να επισκεφτεί ή να επικοινωνήσει με πελάτες